Spor Kulüplerinde Bordro ve SGK Süreçleri Yönetimi

Spor Kulüplerinde Bordro ve SGK Süreçleri Yönetimi
Spor kulüpleri, faaliyetleri ve istihdam ettikleri personel çeşitliliği itibariyle iş ve sosyal güvenlik mevzuatı açısından özel hükümlere tabidirler. İdari personel, sporcular (amatör, profesyonel, yabancı) ve teknik ekip gibi farklı statülerde istihdam sağlayan spor kulüpleri için bordro ve SGK süreçleri ayrı bir dikkat gerektirmektedir. Spor kulüplerine özel danışmanlık hizmetimiz için teklif alabilirsiniz.

Spor kulüplerinde bordro sürecini etkileyen hususlar
Yasal olarak tüm personel için bordro hazırlamakla yükümlü olan spor kulüplerinde, bordroların içerik açısından mevzuata uygun olması için şu hususlara dikkat edilmesi gerekir;

Spor kulüpleri dernek olarak veya şirket olarak kurulabilmektedir. Dernek spor kulüpleri amatör sporcuları, şirket spor kulüpleri ise profesyonel sporcuları bünyesinde barındırmaktadır. Fakat iş ve sosyal güvenlik mevzuatı açısından her iki tür kulüp de işveren sayılmaktadır.
Bordro parametreleri açısından kulüplerde en önemli ayrım, sporcular ile diğer personel farkıdır. Sporcular hakkında İş Kanunu uygulanmaz iken, diğer personel İş Kanunu hükümlerine tabidir.
Kulüp bünyesindeki sporcular da kendi aralarında amatör ve profesyonel olarak ikiye ayrılır. Futbol branşı için Türkiye Futbol Federasyonu, amatör ve profesyonel futbolcu tanımlarını yapmış ve buna dair kriterleri yayımlamıştır. Diğer branşlarda ise kulüp bünyesinde düzenli ve sürekli bir ücretle hizmet veren sporcular profesyonel, sürekli ücret ödenmeyen sporcular ise amatör olarak kabul edilmelidir.
Profesyonel sporculara ödenen ücretler mutlaka bordroya yansıtılmalı, vergi ve sigorta primi kesintisine tabi tutulmalıdır.
Amatör sporculara yapılan harçlık, yol, yemek yardımı gibi ödemeler ücret olarak kabul edildiğinden, bunlar da bordroya yansıtılacaktır. Ancak bunlardan sadece vergi kesintisi yapılacak, sigorta primi kesilmeyecektir. Zira amatör sporcular 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmamaktadır (506 sayılı Kanunda amatör sporculara topluluk sigortası imkanına yer verilmiş olmakla birlikte, 1 Ekim 2008 itibariyle bu uygulamaya son verilmiştir).
Tam süreli-kısmi süreli, belirli - belirsiz süreli ve çağrı üzerine çalışma gibi farklı sözleşmelerle çalışan personelin ücretleri, sözleşme ile uyumlu bir şekilde bordroya yansıtılmalıdır.
Yabancı uyruklu sporcular ve diğer yabancı personel için çalışma izni alınmalı, çalışma iznini takip eden 30 gün içerisinde SGK’ya bildirimleri yapılmalıdır. Çalışma izni için beyan edilen ücret ile SGK’ya bildirilen ücretin birbiri ile mutabık olması gerekir.
Fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil günlerindeki çalışmalar bordroda ayrıca gösterilmeli ve ücret tahakkukları yapılmalıdır.

Sporculara ödenen maç primi, başarı ve şampiyonluk primi gibi ödemeler bordroda gösterilmeli ve brütleştirilmelidir.

Bordroların veya ücret hesap pusulalarının personele imzalatılması, işveren açısından olası uyuşmazlıklara karşı delil niteliği taşımaktadır.

Spor kulüplerinde SGK işlemleri

İdari ve teknik personelin işe başlayacağı günden en geç bir gün önce SGK girişinin yapılması gerekir. Sporcuların ise sözleşmelerinde belirtilen başlangıç tarihi SGK girişi için esas olup, bu tarihten bir gün önce sigorta girişleri yapılmalıdır.
Sigortalı olan sporcuların olası sakatlıkları halinde, SGK’ya üç iş günü içerisinde iş kazası bildirimi yapılmalıdır. Aksi halde spor kulübü hakkında 106.248 TL’ye varan idari para cezası uygulanacaktır.
SGK, İŞKUR ve KOSGEB teşviklerinden spor kulüpleri de yararlanabilmektedir. Ancak personel bazında doğru teşvikin seçilmesi gerekir.
Federasyonlara verilen sözleşmelerde yer alan bilgiler (ücret, başlangıç tarihi vb) ile SGK’ya yapılan bildirimler uyumlu olmalıdır.
Sporculara yapılan ayni yardımlar (ayakkabı, forma, yemek vb.) dışındaki ödemeler sigorta primine tabi tutulmalıdır.
Türkiye’de bir kulübe kiralık olarak gelen ve geldiği ülkede sosyal güvencesi olan yabancılar, ilgili ülke ile Türkiye’nin ikili sosyal güvenlik sözleşmesi olması kaydıyla, Türkiye’de sigortalı yapılmak zorunda değildir.
Personel ve sporcuların kulübe giriş-çıkış saatleri ile bordro ve SGK tahakkuklarının uyumlu olması gerekir.
Alt işveren (taşeron) sözleşmelerinin iş ve sosyal güvenlik mevzuatına uygun yapılması gerekir. Aksi halde muvazaalı alt işverenlik yaptırımı uygulanabilir. Alt işveren çalışanlarının ücret ve sigortalarından asıl işveren de müteselsilen sorumlu olduğundan, aylık düzenli kontrolün yapılması gerekir. Özellikle maçlarda ve müsabakalarda görev alan güvenlik ve temizlik personeli gibi görevlilerin sigorta kontrollerinin yapılması spor kulübünün sorumluluğundadır.

Denetimlerde sık rastlanan hatalar ve yaptırımlar
Spor kulüpleri ihbar, şikayet veya rutin denetimler kapsamında SGK ve İş müfettişleri tarafından denetlenmekte ve idari para cezaları uygulanmaktadır. Bu denetimlerde sık rastlanan hatalar;

Sigortalı sayılması gereken sporcuların SGK’ya bildirilmemesi.
Kiralık alınan veya gönderilen sporcuların SGK işlemlerinin hatalı yapılması.
Ücret bordrosu düzenlenmesi gerekirken gider pusulası ile ödeme yapılması.
Yabancı sporcu ve personelin sözleşmeleri ile SGK’ya yapılan bildirimlerin uyumsuzluğu.
Prime tabi tutulması gereken yardım ve ödemelerin prim dışı bırakılması.
Federasyonlara ve resmi makamlara yapılan bildirimlerle SGK’ya yapılan bildirimler arasındaki uyumsuzluk.
Fesih ve SGK çıkış işlemlerinin hatalı yapılması.
Personel özlük dosyalarının eksik tutulması.

02.01.2026

Dr. Sadettin Orhan
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
E. SGK Müfettişi