Özel okullar için bordro ve SGK işlemleri rehberi
Türkiye'de özel öğretim kurumları, Millî Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı olarak ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet göstermektedir. Aynı zamanda birer işveren sayılan özel öğretim kurumları, tabi oldukları mevzuat gereği adeta yarı-resmi kurumlardır. Bu sebeple iş ve sosyal güvenlik uygulamaları açısından, genel mevzuata tabi olmakla birlikte bazı özel düzenlemeler ve uygulamalar içerir. Dolayısıyla özel okullarda ve diğer özel öğretim kurumlarında (kurslar, eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, sürücü kursları vd.) personel bordro ve SGK işlemleri, ayrı bir dikkat ve özen gerektirmektedir. Bu süreci sıfır hata ile bizimle yürütmek için teklif alabilirsiniz.
Özel okullarda personel ve sözleşme türleri
Özel okullarda personel yapısı öğretmenler ve diğer personellerden oluşur.
Bordroda aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:
Ücret bordroları hazırlanırken;
Denetimlerde sık rastlanan hatalar
Özel okullar, tabi oldukları mevzuat gereği başta Milli Eğitim müfettişleri olmak üzere, SGK ve İş müfettişleri tarafından denetlenmektedir. Bu denetimlerde iş ve sosyal güvenlik mevzuatı açısından en sık rastlanan hatalar;
02.01.2026
Dr. Sadettin Orhan
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
E. SGK Müfettişi
Türkiye'de özel öğretim kurumları, Millî Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı olarak ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet göstermektedir. Aynı zamanda birer işveren sayılan özel öğretim kurumları, tabi oldukları mevzuat gereği adeta yarı-resmi kurumlardır. Bu sebeple iş ve sosyal güvenlik uygulamaları açısından, genel mevzuata tabi olmakla birlikte bazı özel düzenlemeler ve uygulamalar içerir. Dolayısıyla özel okullarda ve diğer özel öğretim kurumlarında (kurslar, eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, sürücü kursları vd.) personel bordro ve SGK işlemleri, ayrı bir dikkat ve özen gerektirmektedir. Bu süreci sıfır hata ile bizimle yürütmek için teklif alabilirsiniz.
Özel okullarda personel ve sözleşme türleri
Özel okullarda personel yapısı öğretmenler ve diğer personellerden oluşur.
- Öğretmenler için 5580 sayılı Kanun gereği en az 1 yıllık belirli süreli iş sözleşmesi düzenlenmelidir.
- 2014 yılı itibariyle özel okul öğretmenlerine kamudaki emsal ücretin verilmesi zorunluluğu kaldırılmıştır. Bu sebeple ücretlerin sözleşme serbestisi içerisinde belirlenmesi esas olmakla birlikte, öğretmenin kıdemi ve branşı ile uyumlu bir ücretin belirlenmesi gerekmektedir. Aksi taktirde ücret tespit davaları ve geriye dönük idari para cezaları söz konusu olabilmektedir.
- Özel okul öğretmenlerine, normal ücretin dışında ayrıca her eğitim-öğretim yılı başında eğitime hazırlık ödeneği verilmektedir.
- Hizmetli, idari personel, şoför, temizlik görevlisi gibi çalışanlar genel iş hukuku ve SGK mevzuatına tabidir.
- Özel okullarda eğitim personeli haricindeki diğer personel ile en az bir yıllık sözleşme yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu personelle daha kısa süreli, belirsiz süreli, kısmi süreli (part-time) gibi farklı türde sözleşmeler düzenlenebilir.
- Özel okullarda da diğer işyerlerinde olduğu gibi %3 engelli istihdamı zorunluluğu bulunmaktadır. 50 işçi ve üzerinde personeli olan (aynı il sınırları içerisindeki tüm personel sayısı dikkate alınır) okullarda %3 oranında engelli istihdamı zorunludur.
Bordroda aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:
- Personelin adı-soyadı, TCKN
- Brüt ücret, sigorta prim matrahı
- SGK prim kesintileri (işçi/işveren)
- Gelir vergisi ve damga vergisi
- Net ücret
- Ayın çalışma süresi (gün/saat)
Ücret bordroları hazırlanırken;
- Öğretmenler için yaz tatilinde de sözleşme devam ettiği sürece ücret ödenmeye devam edilir.
- Ancak fiilen çalışmayan personelin (örneğin hizmet alımıyla gelenler) ücret ödemesi tatil döneminde askıya alınabilir.
- Eğitim personeline yapılan eğitim-öğretime hazırlık ödeneği ve sosyal yardımlar, bordroya yansıtılmalı ve istisnalar dışındaki ödemeler prime tabi tutulmalıdır.
- Temel ücret, ek ders ücreti, fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil ve ulusal bayram günü çalışması gibi unsurlar bordroda eksiksiz tahakkuk ettirilmeli, prime tabi tutulmalıdır.
- Yıllık izin uygulaması açısından eğitim personeli ile diğer personel İş Kanunu hükümlerine tabidirler.
- Ek derslerin haftaiçi, haftasonu, gündüz ve akşam ücretlendirmesi farklı olduğundan, bu farklılığa göre tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.
- Belirli süreli sözleşmelerin süre sonunda kendiliğinden sona ermesi, kıdem ve ihbar tazminatı doğurmaz. Fakat süresinden önce sözleşmenin kıdem tazminatına hak kazandıracak şekilde sona ermesi halinde, tazminat hesaplanmalı ve bordroya yansıtılmalıdır.
- Özel okullar için işyeri bildirgesinin SGK’ya veriliş tarihi, en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihtir. Bu da genellikle ruhsat ve izin süreçlerinin tamamlanmasını takip eden tarihtedir.
- Sigortalı işe girişler en geç işe başlanacak günden bir gün önce verilmelidir.
- Özel okullar, personel çalıştırmada Milli Eğitim Müdürlüklerinin onayına tabi olduğundan, MEB’e verdikleri sözleşme örneklerinde beyan edilen tarihlerle uyumlu olarak SGK’ya bildirim yapmak zorundadır. Aksi halde SGK ile MEB arasındaki veri kontrolünde uyumsuzluk tespit edilecek ve özel okul için idari para cezaları söz konusu olacaktır.
- Yine MEB’e beyan edilen sözleşmelerdeki ücretlerle SGK’ya yapılan bildirimlerin de uyumlu olması gerekir.
- SGK prim gün sayısı tam zamanlı öğretmen için aylık 30 gün prim bildirilir.
- Yarı zamanlı veya ek ders usulü çalışanlar için çalışma süresine göre eksik gün bildirimi yapılmalı, eksik gün bildirimine dayanak oluşturan belgeler (iş sözleşmesi vb.) saklanmalıdır.
- Meslek lisesi niteliğindeki özel okullar, işletmelerde zorunlu staj yapan öğrencilerin sigorta bildirimlerini yapmak ve primlerini ödemekle yükümlüdür. Bildirimlerin zamanında ve uygun belge türü ile (22, 42, 43) yapılmaması, idari para cezalarına ve teşvikler yönünden iptallere yol açabilecektir. Stajyer öğrencilerin ücretini çalıştıkları işverenler öderken, sigorta primleri okulları tarafından ödenmektedir.
Denetimlerde sık rastlanan hatalar
Özel okullar, tabi oldukları mevzuat gereği başta Milli Eğitim müfettişleri olmak üzere, SGK ve İş müfettişleri tarafından denetlenmektedir. Bu denetimlerde iş ve sosyal güvenlik mevzuatı açısından en sık rastlanan hatalar;
- Sözleşmelerin belirlenen standartlara uymaması
- Sözleşmelerde yer alan ücret ve işe başlama bilgileri ile SGK’ya yapılan bildirimlerin uyumsuzluğu
- Öğretmenlerin fiilen girdikleri ders saatleri ile bordroda ve SGK tahakkuklarındaki rakamların uymaması
- SGK ve İŞKUR teşviklerinden hatalı yararlanma
- Şubeli okullarda şubeler arası görevlendirmelerin belgelendirilmemesi ve SGK çıkış kodlarının hatalı seçilmesi
- Personel özlük dosyalarında belge ve imza eksikliği, belgelerin güncel olmaması
- Fesih sürecinin hatalı yönetilmesi
02.01.2026
Dr. Sadettin Orhan
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
E. SGK Müfettişi
