20 Soruda Part-Time (Kısmi Süreli) Çalışanların Bordro ve SGK Uygulaması
İş hayatının değişen yapısı ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, kısmi süreli (part-time) çalışma, hem işverenler hem de çalışanlar açısından sık başvurulan bir istihdam türü haline gelmiştir. Ancak bu çalışma şekli, bordro, SGK bildirimi, ücretlendirme ve işçilik hakları açısından birçok özel uygulama içermektedir. Kısmi süreli çalışmada en önemli sorunlardan birisi puantaj - bordro - SGK tahakkuku uyumudur. Bu uyumun sağlanamaması, geriye dönük ceza, prim borcu ve teşvik iptali gibi yaptırımlara yol açmaktadır. (Tüm bordro ve SGK süreçlerinize dair danışmanlık ve denetim hizmetimiz için teklif isteyiniz.)
İş hayatının değişen yapısı ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, kısmi süreli (part-time) çalışma, hem işverenler hem de çalışanlar açısından sık başvurulan bir istihdam türü haline gelmiştir. Ancak bu çalışma şekli, bordro, SGK bildirimi, ücretlendirme ve işçilik hakları açısından birçok özel uygulama içermektedir. Kısmi süreli çalışmada en önemli sorunlardan birisi puantaj - bordro - SGK tahakkuku uyumudur. Bu uyumun sağlanamaması, geriye dönük ceza, prim borcu ve teşvik iptali gibi yaptırımlara yol açmaktadır. (Tüm bordro ve SGK süreçlerinize dair danışmanlık ve denetim hizmetimiz için teklif isteyiniz.)
1. Kısmi süreli çalışma nedir?
4857 sayılı İş Kanunu’na göre, haftalık çalışma süresinin tam süreli iş sözleşmesine göre önemli ölçüde az olan çalışma, kısmi süreli çalışmadır. Haftalık 45 saat esas alındığında bu süre 30 saat ve altı olarak kabul edilir.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre, haftalık çalışma süresinin tam süreli iş sözleşmesine göre önemli ölçüde az olan çalışma, kısmi süreli çalışmadır. Haftalık 45 saat esas alındığında bu süre 30 saat ve altı olarak kabul edilir.
2. Kısmi süreli çalışanlara yazılı sözleşme yapılması zorunlu mu?
Evet. Kısmi süreli iş sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Yazılı yapılmaması durumunda ispat yükü işverene aittir.
3. Kısmi süreli çalışanın sigorta bildirimi nasıl yapılır?
SGK bildirimi, çalışılan gün ve saat üzerinden yapılır. Günlük 7,5 saat çalışmanın 1 gün kabul edildiği varsayımıyla, örneğin haftada 15 saat çalışan bir işçi için ayda ortalama 60 saat / 7,5 = 8 gün olarak SGK'ya bildirim yapılır. Kısmi süreli çalışmada SGK sistemi ayda en fazla 20 güne kadar kısmi bildirime izin vermektedir. Örneğin ayda 22 gün üzerinden kısmi süreli bildirim yapılamamaktadır. Zira SGK, 20 günden fazla bildirimleri tam süreli kabul etmekte ve 30 olarak saymaktadır.
4. Prim günü 30 günden az olan çalışanlar için eksik gün kodu nasıl bildirilir?
Aylık prim hizmet belgesinde (MUHSGK) “Eksik Gün Bildirim Formu” ile birlikte “06 - Kısmi süreli çalışma” kodu kullanılarak SGK'ya eksik gün nedeni bildirilir. Bu kodun seçilebilmesi için işçi ile yazılı kısmi süreli iş sözleşmesinin yapılması şarttır. Puantaj usulüyle çalışan işçiler için ise "07 - Puantaj kayıtları" kodu seçilmelidir.
5. Part-time çalışanın hafta tatili hakkı var mı?
Kısmi süreli çalışma, işçi için temel haklardan olan hafta tatili hakkına engel değildir. Fakat burada kısmi süreli çalışmanın haftanın kaç gününe ve kaç saate yayıldığına göre karar verilmektedir. Örneğin haftanın beş veya altı gününe yayılan kısmi süreli çalışma halinde, bir tam gün hafta tatili verilmesi gerekmektedir. Ayrıca bu hafta tatilinin ücreti de işçiye yine çalışma süresiyle orantılı olarak ödenmelidir. Sözleşmede buna dair bir hüküm bulunması, olası anlaşmazlıkları önleyecektir.
6. Fazla mesai part-time çalışan için nasıl hesaplanır?
Kısmi süreli çalışan, haftalık 45 saati aşmadığı sürece fazla çalışma ücreti alamaz. Ancak, iş sözleşmesinde belirlenen haftalık sürenin üzerindeki çalışmalar, fazla sürelerle çalışma kapsamında değerlendirilip %25 zamlı ücret ödenebilir. Örneğin normalde haftada 20 saat çalışan personelin 45 saate kadar yaptığı çalışma fazla sürelerle çalışma (%25 zamlı), 45 saati aşan çalışma ise fazla çalışma (%50 zamlı) olarak ücretlendirilir.
7. Kısmi süreli çalışana resmi/genel tatil ücreti ödenir mi?
Çalışma günü ulusal bayram ve genel tatile (UBGT) denk gelen part-time çalışan işçiye o gün için tatil ücreti ödenir. Bu ücret işçinin çalışma süresi ile orantılı olarak ödenir. Ayrıca işçiye o günün çalışma ücreti de ödenir. Eğer işçinin çalışma günü UBGT gününe denk gelmiyorsa, tam süreli çalışana orantılı olarak UBGT ücreti ödenmelidir.
8. Kısmi süreli çalışanların yıllık izin hakkı nasıl hesaplanır?
Yıllık izin süresi, tam süreli çalışanla aynıdır. Ancak ücretlendirme, haftalık çalışılan gün sayısı üzerinden yapılır. Örneğin aynı işyerinde bir yılını dolduran ve haftada 3 gün çalışan bir işçiye 14 günlük izin verilirse, bu 14 günün içinde 6 iş günü fiilen izinli sayılır ve 6 gün için izin ücreti ödenir.
9. Kısmi süreli çalışanın kıdem tazminatı hakkı var mı?
Evet. Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış kısmi süreli işçi de kıdem tazminatına hak kazanır. Ödeme miktarı, işçinin günlük brüt ücreti ve çalıştığı sürenin toplamına göre oransal olarak hesaplanır.
10. İhbar tazminatı ödenir mi?
Evet. Kısmi süreli işçiye de iş akdi bildirimsiz feshedildiğinde veya haklı neden olmadan feshedildiğinde ihbar tazminatı ödenir. Süreler, tam süreli işçilerle aynıdır ancak ödenecek tutar, günlük ücrete göre belirlenir.
11. Kısmi süreli çalışana asgari ücretin altında ödeme yapılabilir mi?
Hayır. Saatlik asgari ücret esas alınır. Kısmi süreli çalışan işçiye, çalıştığı saat kadar asgari saat ücretinin altında ödeme yapılamaz. Yapılması halinde idari para cezası söz konusu olacaktır.
12. Kısmi süreli işçiye engelli vergi indirimi uygulanır mı?
Evet. İlgili vergi dairesinden vergi indirim belgesi bulunan kısmi süreli çalışan işçiye, derecesine göre indirim uygulanır.
13. Kısmi süreli işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Kısmi süreli işçi de işsizlik maaşı alabilir. Ancak son 3 yılda 600 gün prim ve son 120 gün kesintisiz hizmet akdiyle çalışma şartını sağlamalıdır. Kısmi süreli çalışan işçiler isterlerse, isteğe bağlı sigorta ile bu süreleri tamamlayıp, işsizlik ödeneğine hak kazanabilirler.
14. Kısmi süreli çalışanların SGK primleri emeklilik açısından nasıl değerlendirilir?
Aylık bildirilen gün sayısı 30 günden az ise, eksik günler emeklilik süresine yansımaz. Ancak işçi dilerse eksik günlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlayabilir. Emeklilik için gerekli prim gün sayısı açısından, fiilen çalışılan günler dikkate alınmaktadır.
15. Kısmi süreli çalışanlar sendikaya üye olabilir mi?
Evet. Kısmi süreli işçiler de sendikaya üye olabilir, toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir.
16. Kısmi süreli çalışana yol ve yemek ücreti ödenmeli mi?
İşyerinde tam süreli çalışanlara bu haklar sağlanıyorsa, eşitlik ilkesi gereği kısmi süreli işçilere de orantılı olarak sağlanmalıdır. Burada eşit işlem ilkesi gereği, bölünebilir bütün haklardan kısmi süreli çalışanlar da yararlandırılmalıdır.
17. Kısmi süreli çalışanın ücret bordrosunda nelere dikkat edilmeli?
Bordroda; çalışma günü/saat sayısı, saatlik brüt ücret, SGK gün ve prim tutarı, varsa fazla süreli çalışma ücretleri, hafta tatili, resmi tatil çalışmaları ve eksik gün nedeni açıkça yer almalıdır.
18. SGK, kısmi süreli çalışmaları denetliyor mu?
Evet. SGK, eksik gün bildirimlerinde gerçeğe aykırılık olması halinde idari para cezası uygular. Kısmi süreli çalışmanın fiilen uygulandığı ispatlanmalıdır. Yazılı iş sözleşmesi en önemli delildir.
19. Kısmi süreli çalışan için teşvikten yararlanmak mümkün müdür?
Evet. SGK ve İŞKUR teşviklerinden kısmi süreli çalışanlar için de yararlanmak mümkündür. Ayrıca ortalama işçi hesabında kısmi süreli çalışanlar da dikkate alınır.
20. Kısmi süreli işçi için iş güvencesi uygulanır mı?
Evet. Kısmi süreli işçi, 30'dan fazla işçi çalıştırılan işyerinde en az 6 ayı doldurmuşsa, fesih için geçerli neden gerekir. Aksi halde işe iade davası açabilir.
02.01.2026
Dr. Sadettin Orhan
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
E. SGK Müfettişi
Evet. Kısmi süreli iş sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Yazılı yapılmaması durumunda ispat yükü işverene aittir.
3. Kısmi süreli çalışanın sigorta bildirimi nasıl yapılır?
SGK bildirimi, çalışılan gün ve saat üzerinden yapılır. Günlük 7,5 saat çalışmanın 1 gün kabul edildiği varsayımıyla, örneğin haftada 15 saat çalışan bir işçi için ayda ortalama 60 saat / 7,5 = 8 gün olarak SGK'ya bildirim yapılır. Kısmi süreli çalışmada SGK sistemi ayda en fazla 20 güne kadar kısmi bildirime izin vermektedir. Örneğin ayda 22 gün üzerinden kısmi süreli bildirim yapılamamaktadır. Zira SGK, 20 günden fazla bildirimleri tam süreli kabul etmekte ve 30 olarak saymaktadır.
4. Prim günü 30 günden az olan çalışanlar için eksik gün kodu nasıl bildirilir?
Aylık prim hizmet belgesinde (MUHSGK) “Eksik Gün Bildirim Formu” ile birlikte “06 - Kısmi süreli çalışma” kodu kullanılarak SGK'ya eksik gün nedeni bildirilir. Bu kodun seçilebilmesi için işçi ile yazılı kısmi süreli iş sözleşmesinin yapılması şarttır. Puantaj usulüyle çalışan işçiler için ise "07 - Puantaj kayıtları" kodu seçilmelidir.
5. Part-time çalışanın hafta tatili hakkı var mı?
Kısmi süreli çalışma, işçi için temel haklardan olan hafta tatili hakkına engel değildir. Fakat burada kısmi süreli çalışmanın haftanın kaç gününe ve kaç saate yayıldığına göre karar verilmektedir. Örneğin haftanın beş veya altı gününe yayılan kısmi süreli çalışma halinde, bir tam gün hafta tatili verilmesi gerekmektedir. Ayrıca bu hafta tatilinin ücreti de işçiye yine çalışma süresiyle orantılı olarak ödenmelidir. Sözleşmede buna dair bir hüküm bulunması, olası anlaşmazlıkları önleyecektir.
6. Fazla mesai part-time çalışan için nasıl hesaplanır?
Kısmi süreli çalışan, haftalık 45 saati aşmadığı sürece fazla çalışma ücreti alamaz. Ancak, iş sözleşmesinde belirlenen haftalık sürenin üzerindeki çalışmalar, fazla sürelerle çalışma kapsamında değerlendirilip %25 zamlı ücret ödenebilir. Örneğin normalde haftada 20 saat çalışan personelin 45 saate kadar yaptığı çalışma fazla sürelerle çalışma (%25 zamlı), 45 saati aşan çalışma ise fazla çalışma (%50 zamlı) olarak ücretlendirilir.
7. Kısmi süreli çalışana resmi/genel tatil ücreti ödenir mi?
Çalışma günü ulusal bayram ve genel tatile (UBGT) denk gelen part-time çalışan işçiye o gün için tatil ücreti ödenir. Bu ücret işçinin çalışma süresi ile orantılı olarak ödenir. Ayrıca işçiye o günün çalışma ücreti de ödenir. Eğer işçinin çalışma günü UBGT gününe denk gelmiyorsa, tam süreli çalışana orantılı olarak UBGT ücreti ödenmelidir.
8. Kısmi süreli çalışanların yıllık izin hakkı nasıl hesaplanır?
Yıllık izin süresi, tam süreli çalışanla aynıdır. Ancak ücretlendirme, haftalık çalışılan gün sayısı üzerinden yapılır. Örneğin aynı işyerinde bir yılını dolduran ve haftada 3 gün çalışan bir işçiye 14 günlük izin verilirse, bu 14 günün içinde 6 iş günü fiilen izinli sayılır ve 6 gün için izin ücreti ödenir.
9. Kısmi süreli çalışanın kıdem tazminatı hakkı var mı?
Evet. Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış kısmi süreli işçi de kıdem tazminatına hak kazanır. Ödeme miktarı, işçinin günlük brüt ücreti ve çalıştığı sürenin toplamına göre oransal olarak hesaplanır.
10. İhbar tazminatı ödenir mi?
Evet. Kısmi süreli işçiye de iş akdi bildirimsiz feshedildiğinde veya haklı neden olmadan feshedildiğinde ihbar tazminatı ödenir. Süreler, tam süreli işçilerle aynıdır ancak ödenecek tutar, günlük ücrete göre belirlenir.
11. Kısmi süreli çalışana asgari ücretin altında ödeme yapılabilir mi?
Hayır. Saatlik asgari ücret esas alınır. Kısmi süreli çalışan işçiye, çalıştığı saat kadar asgari saat ücretinin altında ödeme yapılamaz. Yapılması halinde idari para cezası söz konusu olacaktır.
12. Kısmi süreli işçiye engelli vergi indirimi uygulanır mı?
Evet. İlgili vergi dairesinden vergi indirim belgesi bulunan kısmi süreli çalışan işçiye, derecesine göre indirim uygulanır.
13. Kısmi süreli işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Kısmi süreli işçi de işsizlik maaşı alabilir. Ancak son 3 yılda 600 gün prim ve son 120 gün kesintisiz hizmet akdiyle çalışma şartını sağlamalıdır. Kısmi süreli çalışan işçiler isterlerse, isteğe bağlı sigorta ile bu süreleri tamamlayıp, işsizlik ödeneğine hak kazanabilirler.
14. Kısmi süreli çalışanların SGK primleri emeklilik açısından nasıl değerlendirilir?
Aylık bildirilen gün sayısı 30 günden az ise, eksik günler emeklilik süresine yansımaz. Ancak işçi dilerse eksik günlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlayabilir. Emeklilik için gerekli prim gün sayısı açısından, fiilen çalışılan günler dikkate alınmaktadır.
15. Kısmi süreli çalışanlar sendikaya üye olabilir mi?
Evet. Kısmi süreli işçiler de sendikaya üye olabilir, toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir.
16. Kısmi süreli çalışana yol ve yemek ücreti ödenmeli mi?
İşyerinde tam süreli çalışanlara bu haklar sağlanıyorsa, eşitlik ilkesi gereği kısmi süreli işçilere de orantılı olarak sağlanmalıdır. Burada eşit işlem ilkesi gereği, bölünebilir bütün haklardan kısmi süreli çalışanlar da yararlandırılmalıdır.
17. Kısmi süreli çalışanın ücret bordrosunda nelere dikkat edilmeli?
Bordroda; çalışma günü/saat sayısı, saatlik brüt ücret, SGK gün ve prim tutarı, varsa fazla süreli çalışma ücretleri, hafta tatili, resmi tatil çalışmaları ve eksik gün nedeni açıkça yer almalıdır.
18. SGK, kısmi süreli çalışmaları denetliyor mu?
Evet. SGK, eksik gün bildirimlerinde gerçeğe aykırılık olması halinde idari para cezası uygular. Kısmi süreli çalışmanın fiilen uygulandığı ispatlanmalıdır. Yazılı iş sözleşmesi en önemli delildir.
19. Kısmi süreli çalışan için teşvikten yararlanmak mümkün müdür?
Evet. SGK ve İŞKUR teşviklerinden kısmi süreli çalışanlar için de yararlanmak mümkündür. Ayrıca ortalama işçi hesabında kısmi süreli çalışanlar da dikkate alınır.
20. Kısmi süreli işçi için iş güvencesi uygulanır mı?
Evet. Kısmi süreli işçi, 30'dan fazla işçi çalıştırılan işyerinde en az 6 ayı doldurmuşsa, fesih için geçerli neden gerekir. Aksi halde işe iade davası açabilir.
02.01.2026
Dr. Sadettin Orhan
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
E. SGK Müfettişi
